దశమ సర్గ
Download శుద్ద పాఠ్యం | Audio
తత్ర దివ్యోపమం ముఖ్యం స్ఫాటికం రత్నభూషితమ్ |
అవేక్షమాణొ హనుమాన్ దదర్శ శయనాసనమ్ || 1
దాంతకాంచనిచిత్రాంగే ర్వైడూర్వైశ్చ వరాసనైః |
మహార్హాస్తరణొపేతై రుపపన్నం మహాధనైః || 2
తస్య చైకతమే దేశే సొ౽గ్ర్య మాలావిభూషితమ్ |
దదర్శ పాండురం ఛత్రం తారాధిపతి సన్నిభమ్ || 3
జాతరూపపరిక్షిప్తం చిత్రభానుసమప్రభమ్ |
అశొకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనమ్ || 4
వాలవ్యజనహస్తాభి ర్వీజ్యమానం సమంతతః |
గంధైశ్చ వివిధై ర్జుష్టం వరధూపేన ధూపితమ్ || 5
పరమాస్తరణాస్తీర్ణ మావికాజినసంవృతమ్ |
దామభి ర్వరమాల్యానాం సమంతా దుపశొభితమ్ || 6
తస్మిన్ జీమూతసంకాశం ప్రదీప్తోత్తమకుండలమ్|
లొహితాక్షం మహాబాహుం మహారజతవాససమ్ || 7
లొహితే నానులిప్తాంగం చందనేన సుగంధినా |
సంధ్యారక్త మివాకాశే తొయదం సతటిద్గణమ్ || 8
వృత మాభరణై ర్దివ్యైః సురూపం కామరూపిణమ్ |
సవృక్షవన గుల్మాఢ్యం ప్రసుప్తమివ మందరమ్ || 9
క్రీడి త్వోపరతం రాత్రౌ వరాభరణభూషితమ్ |
ప్రియం రాక్షసకన్యానాం రాక్షసానాం సుఖావహమ్ || 10
పీత్వా౽ప్యుపరతం చాపి దదర్శ స మహాకపిః |
భాస్వరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్ష సాధిపమ్ || 11
నిఃశ్వసంతం యథా నాగం రావణం వానరర్షభః|
ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సొ౽పాసర్పత్ సుఖీతవత్ || 12
అథ౽౽రొహణం మాసాద్య వేదికాంతర మాశ్రితః |
సుప్తం రాక్షస శార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహా కపిః || 13
శుశుభే రాక్షసేంద్రస్య స్వపత శ్శయనోత్తమమ్ |
గంధహస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్ || 14
కాంచనాంగదనద్ధౌ చ దదర్శ స మహాత్మనః |
విక్షిప్తౌ రాక్షసేంద్రస్య భుజావింద్రధ్వజోపమౌ || 15
ఐరావత విషాణాగ్రై రాపీడినకృతవ్రణౌ |
వజ్రోల్లిఖిత పీనాంసౌ విష్ణుచక్ర పరిక్షితౌ || 16
పీనౌ సమసుజాతాంసౌ సంగతౌ బల సంయుతౌ |
సులక్షణనఖాంగుష్ఠౌ స్వంగుళీ తల లక్షితౌ || 17
సంగతౌ పరిఘాకారౌ వృత్తౌ కరికరోపమౌ |
విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పంచ శీర్షా వివోరగౌ || 18
శశ క్షతజ కల్పేన సుశీతేన సుగంధినా |
చందనేన పరార్ద్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంకృతౌ || 19
ఉత్తమ స్త్రీ విమృదితౌ గంధోత్తమనిషేవితౌ |
యక్ష పన్నగ గంధర్వ దేవ దానవ రావిణౌ || 20
దదర్శ స కపి స్తస్య బాహూ శయన సంస్థితౌ |
మందర స్యాంతరే సుప్తౌ మహాహి రుషితా వివ || 21
తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షసేశ్వరః |
శుశుభే౽చల సంకాశః శృగాభ్యామివ మందరః || 22
చూత పునాగ సురభి ర్వకుళోత్తమ సంయుతః |
మృష్టాన్నరస సంయుక్తః పాన గంధ పురస్సరః || 23
తస్య రాక్షస సింహస్య నిశ్చక్రామ ముఖాముఖాత్ |
శయానస్య వినిశ్వాసః పూరయన్నివ తద్గృహామ్ || 24
ముక్తా మణి విచిత్రేణ కాంచనేన విరాజతా |
ముకుటేనాపవృత్తేన కుండలోజ్జ్వలితానానం || 25
రక్త చందన దిగ్ధేన తథా హారేణ శొభినా |
పీనాయత విశాలేన వక్షసా౽భివిరాజితం || 26
పాండురే ణాపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణమ్ |
మహార్హేణ సుసంవీతం పీతే నోత్తమ వాససా || 27
మాష రాశి ప్రతీకాశం నిఃశ్వసంతం భుజంగవత్ |
గాంగే మహతి తొయాంతే ప్రసుప్తమివ కుంజరమ్ || 28
చతుర్భిః కాంచనైర్దీపై ర్దీప్యమానచతుర్దిశమ్ |
ప్రకాశీ కృత సర్వాంగం మేఘం విద్యుద్గణై రివ || 29
పాద మూల గతా శ్చాపి దదర్శ సుమహాత్మనః |
పత్నీ స్స ప్రియ భార్యస్య తస్య రక్షః పతే ర్గృహే || 30
శశి ప్రకాశ వదనా శ్చార కుండల భూషితాః |
అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరి యూథపః || 31
నృత్తవాదిత్ర కుశలా రాక్షసేంద్ర భుజాంకగాః |
వరాభరణ ధారిణ్యొ నిషణ్ణా దదృశే హరిః || 32
వజ్ర వైడూర్య గర్భాణి శ్రవణాంతేషు యొషితామ్ |
దదర్శ తాపనీయాని కుండలా న్యంగదాని చ || 33
తాసాం చంద్రోపమై ర్వక్ త్రైశ్శుభై ర్లలిత కుండలైః |
విరరాజ విమానం త న్నభ స్తారా గణై రివ || 34
మద వ్యాయామ ఖిన్నా స్తా రాక్షసేంద్రస్య యొషితః |
తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తా స్తను మధ్యమాః || 35
అంగహారై స్తథైవాన్యా కొవలై ర్నృత్తశాలినీ |
విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ || 36
కాచి ద్వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సంప్రకాశతే |
మహా నదీ ప్రకీర్ణేవ నళినీ పొత మాశ్రితా || 37
అన్యా కక్ష గతేన మడ్డుకే నాసితేక్షణా |
ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాల పుత్రేవ వత్సలా || 38
పటహం చారు సర్వాంగీ పీడ్య శేతే శుభ స్తనీ |
చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ భామినీ || 39
కాచి ద్వంశం పరిష్వజ్య సుప్తా కమల లొచనా |
రహః ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ చ కామినీ || 40
విపంచీం పరిగృహ్యాన్యా నియతా నృత్తశాలినీ |
నిద్రా వశ మనుప్రాప్తా సహ కాంతేవ భామినీ || 41
అన్యా కనక సంకాశై ర్మృదుపీనై ర్మనొ రమైః |
మృదంగం పరిపీడ్యాంగైః ప్రసుప్తా మత్త లొచనా || 42
భుజ పార్శ్వ అంతరస్థేన కక్షగేన కృశోదరీ |
పణవేన సహానింద్యా సుప్తా మద కృత శ్రమా || 43
డిండిమం పరిగృహ్యన్యా తథై వసక్త డిండిమా |
ప్రసుప్తా తరుణం వత్స ముపగూహ్యేవ భామినీ || 44
కాచి దాడంబరం నారీ భుజ సంభొగ పీడితమ్ |
కృత్వా కమల పత్రాక్షీ ప్రసుప్తా మద మొహితా || 45
కలశీముపవిధ్యాన్యా ప్రసుప్తా భాతి భామినీ |
వసంతే పుష్ప శబలా మాలేవ పరిమార్జితా || 46
పాణిభ్యాం చ కుచౌ కాచిత్ సువర్ణ కలశోపమౌ |
ఉపగూహ్యాబలా సుప్తా నిద్రా బల పరాజితా || 47
అన్యా కమల పత్రాక్షీ పూర్ణేందు సదృశానా |
అన్యామాలింగ్య సుశ్రొణీం ప్రసుప్తా మద విహ్వలా || 48
ఆతొద్యాని విచిత్రాణి పరిష్వజ్య వర స్త్రియః |
నిపీడ్య చ కుచై సుప్తాః కామిన్యః కాముకానివ || 49
తాసా మేకాంత విన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే |
దదర్శ రూప సంపన్నా మపరాం స కపిః స్త్రియమ్ || 50
ముక్తా మణి సమాయుక్తై ర్భూషణై సువిభూషితామ్ |
విభూషయంతీ మివ తత్ స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్ || 51
గౌరీం కనక వర్ణాభా మిష్టా మంతః పురేశ్వరీమ్ |
కపిర్మందోదరీం తత్ర శయానాం చారు రూపిణీమ్ || 52
స తాం దృష్ట్వా మహా బాహు ర్భూషితాం మారుతాత్మజః |
తర్కయామాస సీతేతి రూప యౌవన సంపదా || 53
హర్షేణ మహతా యుక్తొ ననంద హరి యూథపః |
ఆశ్పొటయామాస చుచుంబ పుచ్చం, ననంద చిక్రీడ జగౌ జగామ|
స్తంభానరొహన్నిపపాత భూమౌ, నిదర్శయన్ స్వాం ప్రకృతిం కపీనామ్ || 54
ఇత్యార్షే, శ్రీ మద్రామాయణే, వాల్మీకియే, ఆదికావ్యే, సుందరకాండే, దశమః సర్గః