తృతయ సర్గ
Download శుద్ద పాఠ్యం | Audio
స లంబశిఖరే లంబే లంబతొయద సమ్నిభే |
సత్త్వ మస్థాయ మేధావీ హనుమాన్ మారుతాత్మజః || 1
నిశి లంకాం మహా సత్త్వో వివేశ కపి కుంజరః |
రమ్య కానన తొయఢ్యాం పురీం రావణ పాలితామ్ || 2
శారదాంబుధరప్రఖ్యై ర్భవనై రుపశొభితామ్ |
సాగరోపమనిర్ఘొషాం సాగర అనిల సేవితామ్ || 3
సుపుష్ట బల సంఘుష్టాం యథైవ విటపావతీమ్ |
చారు తొరణ నిర్యూహాం పాండుర ద్వార తొరణామ్|| 4
భుజగ ఆచరితాం గుప్తాం శుభాం భొగవతీ ఇవ |
తాం సవిద్యుద్ఘనాకీర్ణాం జ్యొతిర్మార్గ నిషేవితామ్ || 5
మందమారుత సంచారాం యధేంద్ర స్య అమరావతీమ్ |
శాతకుంభేన మహతా ప్రాకారేణ అభిసంవృతామ్ || 6
కింకిణీ జాల ఘోషాభిః పతాకాభి రలంకృతామ్ |
ఆసాద్య సహసా హృష్టః ప్రాకారం అభిపేదివాన్ || 7
విస్మయావిష్ట హృదయః పురీం ఆలొక్య సర్వతః |
జాంబూనదమయై ర్ద్వారై ర్వైడూర్య కృత వేదికైః || 8
వజ్ర స్ఫటిక ముక్తాభి మణి కుట్టిమ భూషితైః |
తప్త హాటక నిర్యూహై రాజతామల పాండురైః || 9
వైడూర్య కృత సొపానైః స్ఫాటికాంతర పాంసుభిః |
చారు సంజవనోపేతైః ఖమివోత్పతితై శుభైః || 10
క్రౌంచ బర్హిణ సంఘుష్టే రాజ హంస నిషేవితైః |
తూర్యాభరణ నిర్ఘొషై సర్వతః ప్రతినాదితామ్ || 11
వస్వొకసారా ప్రతిమాం తాం వీక్ష్య నగరీం తతః |
ఖమివోత్పతితుం కామాం జహర్ష హనుమాన్ కపిః || 12
తాం సమీక్ష్య పురీం రమ్యాం రాక్షసాధిపతే శ్శుభామ్ |
అనుత్తమా మృద్ధియుతాం చింతయామాస వీర్యవాన్ || 13
నేయ మన్యేన నగరీ శక్యా ధర్షయితుం బలాత్ |
రక్షితా రావణ బలై రుద్యతాయుధధారిభిః || 14
కుముదాంగదయొ ర్వాపి సుషేణస్య మహా కపేః |
ప్రసిద్దేయం భవేత్ భూమిర్ మైందద్వివిదయొ అపి || 15
వివస్వత తనూజస్య హరేశ్చ కుశపర్వణః |
ఋక్షస్య కేతు మాలస్య మమ చైవ గతి ర్భవేత్ || 16
సమీక్ష్య తు మహా బాహూ రాఘవస్య పరాక్రమమ్ |
లక్ష్మణస్య చ విక్రాంత మభవత్ ప్రీతిమాన్ కపిః || 17
తాం రత్నవసనోపేతాం కొష్ఠాగారావతంసకామ్ |
యంత్రాగారస్తనీ మృద్ధాం ప్రమదామివ భూషితామ్ || 18
తాం నష్ట తిమిరాం దీప్తై భాస్వరైశ్చ మహా గృహైః |
నగరీం రాక్షసేంద్రస్య దదర్శ స మహా కపిః || 19
అథ సా హరిశార్దూలం ప్రవిశంతిం మహాబలమ్ |
నగరీ స్వేన రూపేణ దదర్శ పవనాత్మజం || 20
సా తం హరివరం దృష్ట్వా లంకా రావణపాలితా |
స్వయమే వొత్థితా తత్ర వికృతాననదర్శనా || 21
పురస్తాత్ కపివర్యస్య వాయుసూనొ రతిష్ఠత |
ముంచమానా మహానాద మబ్రవీత్ పవనాత్మజం || 22
కస్త్వం కేన చ కార్యేణ ఇహ ప్రాప్తొ వనాలయ |
కథయ స్వేహ యత్తత్త్వం యావత్ప్రాణా ధరంతి తే || 23
న శక్యం ఖల్వియం లంకా ప్రవేష్టుం వానర త్వయా |
రక్షితా రావణబలైరభిగుప్తా సమంతతః || 24
అథ తా మబ్రవీద్వీరొ హనుమా నగ్రతః స్థితామ్ |
కథయిష్యామి తే తత్త్వం యన్మం త్వం పరిపృచ్ఛసి || 25
కా త్వం విరూపనయనా పురద్వారే౽వతిష్ఠసి |
కిమర్థం చాపి మాం రుద్ధ్వా నిర్భర్త్సయసి దారుణా || 26
హనుమద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
ఉవాచ వచనం క్రుద్ధా పరుషం పవనాత్మజమ్ || 27
అహం రాక్షసరాజస్య రావణస్య మహాత్మనః |
ఆజ్ఙాప్రతీక్షా దుర్ధర్షా రక్షామి నగరీ మిమామ్ || 28
న శక్యా మామవజ్ఙాయ ప్రవేష్టుం నగరీ త్వయా |
అద్య ప్రాణైః పరిత్యక్తః స్వప్స్యసే నిహతొ మయా || 29
అహం హి నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ |
సర్వతః పరిరక్షామి హ్యేతత్తే కథితం మయా || 30
లంకాయా వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
యత్నవాన్ స హరిశ్రేష్ఠః స్థిత శ్శైల ఇవాపరః || 31
స తాం స్త్రీరూపవికృతాం దృష్ట్వా వానరపుంగవః |
ఆబభాషే౽థ మేధావి సత్త్వాన్ ప్లవగర్షభః || 32
ద్రక్ష్యామి నగరీం లంకాం సాట్టప్రాకారతొరణామ్ |
ఇత్యర్థ మిహ సంప్రాప్తః పరం కౌతూహలం హి మే || 33
వనా న్యుపవనా నీహ లంకాయాః కాననాని చ |
సర్వతొ గృహముఖ్యాని ద్రష్టుమాగమనం హి మే || 34
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
భూయ ఏవ పున ర్వాక్యం బభాషే పరుషాక్షరమ్ || 35
మా మనిర్జత్య దుర్బద్ధే రాక్షసేశ్వరపాలితా |
న శక్య మద్య తే ద్రష్టుం పురీయం వనరాధమ || 36
తత స్స కపిశార్దూల స్తా మువాచ నిశాచరీమ్ |
దృష్వా పురీ మిమాం భద్రే పునర్యాస్యే యథాగతమ్ || 37
తతః కృత్వా మహానాదం సా వై లంకా భయావహమ్ |
తలేన వానరశ్రేష్ఠం తాడయామాస వేగితా || 38
తత స కపిశార్దులొ లంకాయా తాడితొ భృశమ్ |
ననాద సుమహానాదం వీర్యవాన్ పవనాత్మజః || 39
తత సంవర్తయామాస వామహస్తస్య సొ౽౦గుళీః |
ముష్టినా౽భిజఘూనైనాం హనుమాన్ క్రొధమూర్చితః || 40
స్త్రీ చేతి మన్యమానేన నాతిక్రొధః స్వయం కృతః | 41
సా తు తేన ప్రహారేణ విహ్వలాంగీ నీశాచరీ |
పపాత సహసా భూమౌ వికృతాననదర్శనా || 42
తతస్తు హనుమాన్ ప్రాజ్ఙస్తాం దృష్ట్వా వినిపాతితామ్ |
కృపాం చకార తేజస్వీ మన్యమానః స్త్రియం తు తామ్ || 43
తతొ వై భృశసంవిగ్నా లంకా సా గద్గదాక్షరమ్ |
ఉవా చాగర్వితం వాక్యం హనూమంతం ప్లవంగమమ్ || 44
ప్రసీద సుమహాబాహొ త్రాయస్వ హరిసత్తమ |
సమయే సౌమ్య తిష్ఠంతి స్త్త్వవంతొ మహాబలాః || 45
అహం తు నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ |
నిర్జితాహం త్వయా వీర విక్రమేణ మహాబల || 46
ఇదం తు తథ్యం శృణు వై బ్రువంత్య మే హరీశ్వర |
స్వయంభువా పురా దత్తం వరదానం యథా మమ || 47
యదా త్వాం వానరః కశ్చి ద్విక్రమా ద్వశ మానయేత్ |
తదా త్వయా హి విజ్ఙేయం రక్షసాం భయామాగతమ్ || 48
స హి మే సమయ స్సౌమ్య ప్రాప్తొ౽ద్య తవ దర్శనాత్ |
స్వయంభూవిహిత సత్యొ న తస్యాస్తి వ్యతిక్రమః || 49
సీతానిమిత్తం రాజ్ఙస్తు రావణస్య దురాత్మనః |
రక్షసాం చైవ సర్వేషాం వినాశ స్సముపాగతః || 50
తత్ ప్రవిశ్య హరిశ్రేష్ఠ పురీం రావణపాలితామ్ |
విధత్స్వ సర్వకార్యాణి యాని యానీహ వాంచసి || 51
ప్రవిశ్య శాపొపహతాం హరీశ్వర, శుభాం పురీం రాక్షసముఖ్యపాలితామ్ |
యదృచ్ఛయా త్వం జనకాత్మజాం సతీమ్, విమార్గ సర్వత్ర గతొ యథాసుఖమ్ || 52
ఇత్యార్షే, శ్రీ మద్రామాయణే, వాల్మీకియే, ఆదికావ్యే సుందరకాండే, తృతయః సర్గః ||