26 సర్గ
Download శుద్ద పాఠ్యం | Audio
ప్రసక్తాశ్రుముఖీ త్వేవం బ్రువంతీ జనకాత్మజా |
అధొగతముఖీ బాలా విలప్తు ముపచక్రమే || 1
ఉన్మత్తేవ ప్రమత్తేవ భ్రాంతచిత్తేవ శొచతీ |
ఉపావృత్తా కిశొరీవ వివేష్టంతీ మహీతలే || 2
రాఘవస్య ప్రమత్తస్య రక్షసా కామరూపిణా |
రావణేన ప్రమథ్యాహమానీతా క్రొశతీ బలాత్ || 3
రాక్షసీవశ మాపన్నా భర్త్స్యమానా సుదారుణమ్ |
చింతయంతీ సుదుఃఖార్తా నాహం జీవితు ముత్సహే || 4
న హి మే జీవితై రార్థొ నైవార్థైర్న చ భూషణైః |
వసంత్యా రాక్షసీమధ్యే వినా రామం మహారథమ్ || 5
అశ్మసారమిదం నూన మథవా ప్యజరామరమ్ |
హృదయం మమ యేనేదం న దుఃఖే నావశీర్యతే || 6
ధిఙ్మా మనార్యా మసతీం యాహం తేన వినా కృతా |
ముహూర్తమపి రక్షామి జీవితం పాపజీవితా || 7
కా చ మే జీవితే శ్రద్ధా సుఖే వా తం ప్రియం వినా |
భర్తారం సాగరాంతాయా వసుధాయాః ప్రియంవదమ్ || 8
భిద్యతాం భక్ష్యతాం వాపి శరీరం విసృజామ్యహమ్ |
న చాప్యహం చిరం దుఃఖం సహేయం ప్రియవర్జితా || 9
చరణేనాపి సవ్యేన న స్పృశేయం నిశాచరమ్ |
రావణం కిం పునరహం కావయేయం విగర్హతం || 10
ప్రత్యాఖ్యాతం న జానాతి నాత్మానం నాత్మనః కులమ్ |
యొ నృశంసస్వభావేన మాం ప్రార్థయితు మిచ్ఛతి || 11
చిన్నా భిన్నా విభక్తా వా దీప్తేవాగ్నౌ ప్రదీపితా |
రావణం నొపతిష్ఠేయం కిం ప్రలాపేన వ శ్చిరమ్ || 12
ఖ్యాతః ప్రాజ్ఙః కృతజ్ఙ్శశ్చ సానుక్రోశశ్చ రాఘవః |
సద్వృత్తొ నిరనుక్రొశ శంకే మద్భాగ్యసంక్షయాత్ || 13
రాక్షసానాం సహస్రాణి జనస్థానే చతుర్దశ |
యేనైకేన నిరస్తాని స మాం కిం నాభిపద్యతే || 14
నిరుద్ధా రావణే నాహ మల్పవీర్యేణ రక్షసా |
సమర్థః ఖలు మే భర్తా రావణం హంతుమాహవే || 15
విరాధొ దండకారణ్యే యేన రాక్షసపుంగవః |
రణే రామేణ నిహతః స మాం కిం నాభిపద్యతే || 16
కామం మధ్యే సముద్రస్య లంకేయం దుష్ప్రధర్షణా |
న తు రాఘవబాణానాం గతిరొధీహి విద్యతే || 17
కిం ను తత్కారణం యేన రామో దృఢపరాక్రమః |
రక్షసాపహృతాం భార్యా మిష్టాం నాభ్యవపద్యతే || 18
ఇహస్థాం మాం న జానీతే శంకే లక్ష్మణపూర్వజః |
జానన్నపి హి తేజస్వీ ధర్షణం మర్షయిష్యతి || 19
హృతేతి యొ౽ధిగత్వా మాం రాఘవాయ నివేదయేత్ |
గృధ్రారజొ౽పి స రణే రావణేన నిపాతితః || 20
కృతం కర్మ మహత్తేన మాం తథా౽భ్యవపద్యతా |
తిష్ఠతా రావణద్వంద్వే వృద్ధేనాపి జటాయుషా || 21
యది మామిహ జానీయాద్వర్తమానాం స రాఘవః |
అద్య బాణై రభిక్రుద్ధః కుర్యా ల్లొక మరాక్షసం || 22
విధమేచ్చ పురీం లంకాం శొషయేచ్చ మహొదధిమ్ |
రావణస్య చ నీచస్య కీర్తిం నామ చ నాశయేత్ || 23
తతొ నిహతనాథానాం రాక్షసీనాం గృహే గృహే |
యథాహ మేవం రుదతీ తథా భుయొ న సంశయః || 24
అన్విష్య రక్షసాం లంకాం కుర్యా ద్రామః సలక్ష్మణః |
న హి తాభ్యాం రిపు ర్దృష్టొ ముహూర్తమపి జీవతి || 25
చితాధుమాకులపథా గృధ్రమణ్డలసంకులా |
అచిరేణ తు లంకేయం శ్మశానసదృశీ భవేత్ || 26
అచిరేణైవ కాలేన ప్రాప్స్యామ్యేవ మనొరథమ్ |
దుష్ప్రస్థానొ౽య మాఖ్యాతి సర్వేషాం వొ విపర్యయమ్ || 27
యాదృశానీహ దృశంతే లంకాయా మశుభాని వై |
అచిరేణ తు కాలేన భవిష్యతి హతప్రభా || 28
నూనం లంకా హతే పాపే రావణే రాక్షసాధమే |
శొషం యాస్యతి దుర్ధర్షా ప్రమదా విధవ యథా || 29
పుణ్యొత్సవ సమృద్ధా చ నష్టభర్ర్తీ సరాక్షసీ |
భవిష్యతి పురీ లంకా నష్టభర్త్రీ యథాంగనా || 30
నూనం రాక్షసకన్యానాం రుదంతీనాం గృహే గృహే |
శ్రొష్యామి నచిరాదేవ దుఃఖార్తానామిహ ధ్వనిమ్ || 31
సాంధకారా హతద్యొతా హతరాక్షసపుంగవా |
భవిష్యతి పురీ లంకా నిర్దగ్ధా రామసాయకైః || 32
యది నామ స శూరొ మాం రామొ రక్తాంతాలొచనః |
జానీయ ద్వర్తమానాం హి రావణస్య నివేశనే || 33
అనేన తు నృశంసేన రావణే నాధమేన మే |
సమయో యస్తు నిర్దిష్టస్తస్య కాలొ౽యమాగతః || 34
అకార్యం యే న జానంతి నైరృతాః పాపకారిణః |
అధర్మాత్తు మహొత్పాతొ భవిష్యతి హి సాంప్రతమ్ || 35
నైతే ధర్మం విజానంతి రాక్షసాః పిశితాశనాః |
ధ్రువం మాం ప్రాతరాశార్థే రాక్షసః కల్పయిస్యతి || 36
సాహం కథం కరిష్యామి తం వినా ప్రియదర్శనమ్ |
రామం రక్తాంతనయన మపశ్యంతీ సుదుఃఖితా || 37
యది కశ్చిత్ ప్రదాతా మే విష స్యాద్య భవే దిహ |
క్షిప్రం వైవస్వతం దేవం పశ్యేయం పతినా వినా || 38
నాజానా జ్జివతీం రామః స్స మాం లక్ష్మణపూర్వజః |
జానంతౌ తౌ న కుర్యాతాం నొర్య్వాం హి మమ మార్గణమ్ || 39
నూనం మమైవ శొకేన స నీరొ లక్ష్మణాగ్రజః |
దేవలొకమితొ యాతస్త్యక్త్వా దేహం మహీతలే || 40
ధన్యా దేవాహ్ సగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
మమ పశ్యంతి యే నాథం రామం రాజీవలొచనమ్ || 41
అథవా న హి తస్యార్థొ ద్కర్మకామస్య ధీమతః |
మయా రామస్య రాజర్షే ర్భార్యయా పరమాత్మనః || 42
దృశ్యమానే భవేత్ప్రీతిః సౌహృదం నాస్త్యపశ్యతః |
నాశయంతి కృతఘ్నాస్తు న రామొ నాశయిష్యతి || 43
కిం ను మే న గుణాః కేచిత్ కిం వా భాగ్యక్షయొ మమ |
యా౽హం సీదామి రామేణ హీనా ముఖ్యేన భామినీ || 44
శ్రేయో మే జివితాన్మర్తుం విహీనాయా మహాత్మనః |
రామా దక్లిష్ట చారిత్రాత్ శూరాత్ శ్చత్రునిబర్హణాత్ || 45
అథవా న్యస్తశస్త్రౌ తౌ వనే మూలఫలాశినౌ |
భ్రాతరౌ హి నరశ్రేష్ఠౌ సంవృత్తౌ వనగొచరౌ || 46
అథవా రాక్షసేంద్రేణ రావణేన దురాత్మనా |
చద్మనా సాదితౌ శూరౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ || 47
సా౽హ మేవం గతే కాలే మర్తు మిచ్ఛామి సర్వథా |
న చ మే విహితొ మృత్యు రస్మిన్ దుఃఖే౽పి వర్తతి || 48
ధన్యాః ఖలు మహాత్మానొ మునయ స్త్యక్తకిల్బిషాః |
జితాత్మనొ మహాభాగా యేషాం న స్తః ప్రియాప్రియే || 49
ప్రియాన్న సంభవే ద్దుఃఖ మప్రియా దధికం భయమ్ |
తాభ్యాం హి యే వియుజ్యంతే నమస్తేషాం మహాత్మనామ్ || 50
సా౽హం త్యక్తా ప్రియేణైవ రామేణ విదితాత్మనా |
ప్రాణాం స్త్యక్ష్యామి పాపస్య రావనస్య గతా వశమ్ || 51
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే షడ్వింశః సర్గః